In Athene staan de gemeenteraadsverkiezingen geheel en al in het teken van het kiezen van nieuwe burgemeesters. Er is bijna geen lantaarnpaal die niet voorzien is van een verkiezingsposter en bij tijd en wijle geen autoruit zonder foldertje onder de ruitenwisser. Leegstaande kantoortjes en winkelpandjes zijn in no time omgebouwd tot verkiezingskantoortjes. De lokale verkiezingen kunnen je hier niet ontgaan.
Athene ziet er voor de buitenwereld uit als één grote stad. Bestuurlijk gezien zit het wel wat ingewikkelder in elkaar. De metropool Athene (viereneenhalf miljoen inwoners) bestaat in werkelijkheid uit 54 verschillende gemeenten. De gemeente Athene ligt in het centrum en telt 900.000 Atheners. Wij wonen in Iraklio, een gemeente van 80.000 inwoners. Qua inwoneraantal dus aardig vergelijkbaar met Amsterdam Oud-Zuid.
De verkiezing van de burgemeester van Athene is duidelijk belangrijker dan de verkiezing van al die burgemeesters van de overige 53 gemeenten bij elkaar. Wat dat betreft is het goed vergelijkbaar met de positie van de burgemeester van Amsterdam en de 14 stadsdeelvoorzitters daar.
Op zondag 15 oktober wordt er niet alleen een nieuwe burgemeester gekozen, mensen brengen ook hun stem uit op drie kandidaat-raadsleden. De gemeenteraad van Athene telt 45 leden. De gekozen burgemeester ‘krijgt’ 27 raadsleden, een ruime meerderheid dus. Hij heeft hiervoor 42% van de stemmen nodig. Als er geen winnaar is, volgt er een week later tweede stemronde. De verliezers krijgen de overgebleven 18 zetels toebedeeld op basis van de verkiezingsuitslag. Uit de 27 raadsleden die tot de partij van de burgemeester behoren, kiest de burgemeester zeven vice-burgemeesters – vergelijkbaar met Nederlandse wethouders. Deze vice-burgemeesters blijven dus deel uitmaken van de gemeenteraad – zoals in Nederland voor de intrede van het dualisme in 2002.
Het mag duidelijk zijn dat de burgemeester op deze manier een duidelijke machtsbasis heeft. Hij heeft een duidelijke meerderheid in de raad, kiest zijn eigen wethouders – allen afkomstig van zijn lijst. Oppositievoeren is hier geen sinecure.
In de lokale verkiezingen staat de persoonlijke invalshoek voorop. Hier in de buurt worden – tot nu toe- bijvoorbeeld geen partijfolders of kranten verspreid, maar brieven, folders of kaartjes van en over van de verschillende kandidaten. Los van het logo, is doorgaans zelfs de lay-out van kandidaten voor dezelfde partij niet hetzelfde! Over de politieke kleur van de burgemeesterskandidaten voor Athene is overigens zelf geen twijfel. De strijd gaat tussen de kandidaten van de twee grote politieke partijen in Griekenland. Nikitas Kaklamanis is kandidaat-burgemeester voor de ND (Nea Dimokratia ofwel de Conservatieven). Kostas Skandalidis is de kandidaat voor PASOK (de Sociaaldemocraten). De centrale thema’s wijken niet erg af van gemeenteraadsverkiezingen in de Nederlandse hoofdstad: een schone stad, een groene stad, de multiculturele samenleving en eigen verantwoordelijkheid van de burgers en de lokale gemeenschap. Zijn we daar nou voor verhuisd?